la Bretagne, l'apprentissage de la langue bretonne et les merveilles de la nature: animaux, fleurs.. et mon histoire d'amour. Je ne savais pas que je pouvais écrire comme il faut que je sois passionnée!!
Le sens de mont peut "changer " en fonction des mots qui lui sont rajoutés (prépositions,...). Je vous donne tous ce que je connais.
- mont gant = aller avec... être emporté par, prendre.
ex: aet eo roched Yann gant ma mab. (mon fils a pris la chemise de Jean).
mont a ran ur banne gwin ganin (je prends du vin).
mont a ran da Naoned gant ma oto = me zo o vont da Naoned gant ma oto. (je vais à Nantes en voiture).
- mont war + infinitif = aller en
- mont war + nom = aller sur, faire
ex: mont war velo (faire du vélo).
- mont da + nom = devenir
ex: ret eo din mont da c'helenner (je dois devenir professeur)
- mont da gemenn = annoncer
ex: ret eo din mont da gemenn ur marv... (je viens annoncer la mort ..)
- mont war-raok = avancer
- mont kuit = partir, s'en aller
ex: j'ai vu Rose partir = gwelet 'meus Rosenn o vont kuit
j'ai vu Rose en partant = gwelet 'meus Rosenn en ur vont kuit
- mont da glask e lec'h all = aller chercher ailleurs
- mont da guzh = (aller se cacher) = se coucher pour le soleil
ex: an heol o oa aze, bremañ eñ a zo o vont da guzh.
(le soleil était là, maintenant il se couche)
- mont da di ma zad = aller chez mon père
- mont e-barzh = entrer
ex: eñ a ya e-barzh an ti, eñ a ya ban ti. (il entre dans la maison).
- mont er-maez = sortir
- mont en-dro = retourner, rentrer et aussi, fonctionner, marcher pour les appareils.
ex: rentrer à la maison = mont e kêr en-dro
- mont diwar-dro = s'effacer
- mont war voanaat = aller en s'amincissant, devenir de plus en plus mince
- mont war ledanaat = aller en s'élargissant, s'élargir
- mont war washaat = aller en empirant
ex: War washaat e ya ( son état empire). J. Gros
- mont war wellañ = (s') améliorer, progresser
j'ai un probléme avec: mont DA wellañ celà ne semblerait que peu utilisé.
et aussi: mont war-well, mont war wellaat (ce sont les plus connus).
ou tout simplement: gwellaat!
ex: war wellaat e ya ho puhez ? (votre vie s'améliore?).
'Meus aon, n' a ket an traoù war wellaat ( je crois que les affaires ne vont pas en s'améliorant). J. Gros
Mais:
- convenir, aller à quelqu'un = degouezhañ
ex: da sae ne zegouezh ket mat (ta robe ne va pas bien).
- rencontrer, tomber sur quelqu'un = bezañ degouezhet gant
ex: me 'zo degouezhet gant Rozenn (j'ai rencontré Rose)
Penser au futur proche:
- bezañ o vont da être en train d'aller.
ex: me zo 'vont da zebriñ (je vais manger)
Commentaires:
S'adresser à quelqu'un
Faut-il choisir ? Moi je ne le peux pas et surtout ne le veux pas. Vous avez plusieurs versions et je trouve celà très instructif.
Je pense que mont e(n) brezhoneg ouzh, da doivent être plus "standard".
ex: Ne blije ket dezhañ pa'z aed e brezhoneg dezhañ ( il n'aimait pas qu'on s'adressât à lui en breton). J.Gros
Aed, attention, ce n'est pas aet écrit différemment mais la forme correspondant à on.